Osmanlı Sarayında Sofra Örtüleri

Osmanlı Sarayında Sofra Örtüleri
Osmanlı yemek kültürü ve Osmanlı Sofrakültüründe yemek kapları ve kaşıkların yanı sıra, sofra nihâlîleri, peşkirler ve makramalardan oluşan örtüler sofra düzeninin önemli aksesuarlarıdır. Sofra görgü kuralları arasında yer alan el yıkamak ve peşkir kullanmak, Osmanlıların temizliğe verdikleri önemin göstergesiydi. 

Genellikle Osmanlı Sarayında Sofra Örtüleri dikdörtgen formlu, uç kısımları saçaklı el havluları olan peşkirler sayesinde eller, yemek süresince temiz tutulurdu. Ellerin yıkandıktan sonra daha iyi kurulanması için peşkirler pamuklu ve keten dokumalardan yapılırdı.

Yemek havlusu olarak da adlandırılan makrama, keten veya pamuklu dokumalardan yapılmış bir tür peçete olan örtülerdi. İşlevine göre yemek makraması, şerbet makraması adını alırdı. Dolama ise yemek esnasında, sofra çevresinde oturanların boydan boya tek parça hâlinde dizlerine örttükleri, dikdörtgen biçimli bir tür uzun peçeteydi.

Genel olarak örtü anlamına gelen nihâlî (nihale) işlevine göre isim alırdı. Sofralarda kullanılan yemek nihalesi (sofra altı) deri ya da atlas, kadife, saten gibi ipekli kumaşlardan yapılmış olup genellikle daire şeklindeydi. 

Ahşap sofra altlıklarının altına serildiği gibi doğrudan yere serilerek de kullanılırdı. Deriden yapılmış tabak nihaleleri ise sıcak tabakların/kapların altına konulurdu.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Osmanlıda Şenlikler, Törenler Ve Bayramlar Nelerdir?

Resim
Osmanlıda Şenlikler,  Osmanlıda  Törenler Ve  Osmanlıda  Bayramlar Nelerdir? Padişah çocuklarının doğumlarında, şehzadelerin sünnetlerinde,  padişah kızlarının ve kız kardeşlerinin düğünlerinde günlerce süren büyük şenlikler  (Sûr-ı Hümâyûn) düzenlenirdi.  Saray ve devlet erkânının yanı sıra  Osmanlıda Şenlikler   yabancı ülke temsilcilerinin  ve halkın da katıldığı bu şenlikler ve  Osmanlıda  Törenler    Osmanlı Devleti’nin güç, iktidar ve zenginliğini sergilediği gibi dönemin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamını da yansıtırdı.  1539’da Kanunî Sultan Süleyman’ın  oğulları Bayezid ve Cihangir’in sünnet düğününe  ait bir ziyafet defterinde; Padişah, paşalar ve beylere verdiği ziyafette 15 sofra kurulduğu,  pirinç pilavı, nar ekşili pilav, unlu pilav, ayva kalyesi, badem çorbası, tavuk kavurması, güvercin kebabı, ördek yahnisi,  zerde vb. yemekler ile adam başına bir has ç...
Devamı

19. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı Ve Mutfak Teşkilatı

Resim
19. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı Ve Mutfak Teşkilatı 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu için modernle geleneğin iç içe yaşandığı bir dönem olmuş, siyasal ve toplumsal yaşamdaki değişiklikler s ofra kültürü nü de etkilemiştir. Sultan II. Mahmut ( 1808- 1832) Saray’dan bir aşçıyı Avusturya’ya  aşçılık eğitimleri   alması için göndermiş, Avrupa’daki saraylarda çalışan aşçıların da Osmanlı Sarayı’nda çalışmalarına izin vermiştir.  Osmanlı Sarayı’nda Avrupalı devlet adamlarına ve diplomatlara verilen  ziyafet lerin menüsünde,  Avrupa  saray yemekleri  yer almıştır ve Osmanlı Saray mutfağı   damak tadı na uygun olan bu yemekler zamanla, Saray sofralarının vazgeçilmez yemekleri hâline gelmiştir.  Domates, yeni fasulye türleri, mısır, patates, kırmızı biber gibi sebzeler ile yenibahar ve vanilya  gibi baharatlar Saray’da tüketilmeye başlanmıştır. Dondurma, havyar, kek ve pasta bu dönemde  Osmanlı yemek kültürüne  girmiştir...
Devamı