Osmanlıda Kış Hazırlıklarından Üzüm Pekmezi Ve Tatlı


Osmanlıda Kış Hazırlıklarından Üzüm Pekmezi Ve Tatlı

Şef Yunus Emre Akkor

Kış hazırlıklarının başında üzüm pekmezi ve tatlı sucuk gelir. Bakalım Osmanlı mutfağında hikayesi nasılmış?

Üzüm binlerce yıldır insan oğlunun yetiştirdiği, çeşitli yiyecek ve içecekler elde ettiği bir meyvedir. 

Türklerin 6.yy.’da Orta Asya’da üzüm yetiştirdikleri ve bu üzümlerin bir kısmınıda  işleyerek kervanlarla çeşitli ülkelere ihraç ettikler kayıtlara geçmiştir. 

Osmanlı döneminde üzüm taze yenilmesinin yanı sıra, taze suyu bazen Anadolu halkları tarafından tatlı şerbeti olarak kullanılmıştır. büyük bir kısmıda Kış Hazırlıklarından pekmez, pestil ve köfter (sucuk) olarak değerlendirilmiştir. 

O dönemlerde tatlı sucuğun  ilk kayıtlarına ünlü Fransız seyyah Bertrandon seyahatnamesin de rastlanmıştır. 1432 yılında Afyon’da cevizli sucuk yediğinden bahsetmiştir. 

Anadolu’nun bir çok yerinde nişasta ile kaynatılarak pelte haline gelen üzüm suyuna köfter denilirdi. Evliya Çelebi seyahatnamesinde İstanbul da  badem ve cevizle yapılan sucukların satıldığı kırk köfterci dükkanı olduğundan bahsetmiştir. 

O dönemler de Gaziantep, Manisa, Eğriboz, İstanbul, Malatya ve Gelibolu sucuklarının meşhur olduğu bilinsede günümüzde üzüm yetişen her yerde birbirinden lezzetli sucuklar yapılmaktadır.

Sucuk denilince bugün aklımıza hep etli sucuk gelsede, Divan-ı Lügatı Türk’te sucig kelimesinin karşılığı tatlı olarak geçmiştir. Yani tatlı sucuk tuzludan etkilenerek gelişmiştir gibi bilinsede aslında etli sucuğun tatlısından etkilenilerek yapılmaya başladığını düşünebiliriz. 

19.yy. ‘da ayva ile yapılmış bir köfter tarifine rastlanmıştır. Ayrıca aynı tarifle elma ve kavunla köfter yapıldığı da kayıtlara geçmiştir. 

İstanbul’da üstü kapalı bir çarşı olan ve yüze yakın kuru yemişçi dükkanının bulunduğu ve günümüzde ayakta kalamayan “yemişçiler çarşısında” cevizli sucuklar dükkanlarda asılarak satılmıştır. 

Bu büyük çarşıda Anadolu, Rumeli ve Suriye’de yetişen her türlü yemişin kurusu, pestil, nardenk ve tahta kutularda meyva marmeladı satıldığı bilinmektedir. 

Anadolu’nun bir çok yerinde kaynayan pekmez kazanlarının bereketinin  tüm ülkemize  yayılması dileklerimle...

Türk Aşçı Haberleri Olarak Tavsiye Linklerimiz;
Bu Linkleri Tıklayarak Mutfak Tarihimizden ve Şeflerin Özel Yemek Tarifleri Haberlerimizi'de İnceleyebilirsiniz…


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Osmanlıda Şenlikler, Törenler Ve Bayramlar Nelerdir?

Resim
Osmanlıda Şenlikler,  Osmanlıda  Törenler Ve  Osmanlıda  Bayramlar Nelerdir? Padişah çocuklarının doğumlarında, şehzadelerin sünnetlerinde,  padişah kızlarının ve kız kardeşlerinin düğünlerinde günlerce süren büyük şenlikler  (Sûr-ı Hümâyûn) düzenlenirdi.  Saray ve devlet erkânının yanı sıra  Osmanlıda Şenlikler   yabancı ülke temsilcilerinin  ve halkın da katıldığı bu şenlikler ve  Osmanlıda  Törenler    Osmanlı Devleti’nin güç, iktidar ve zenginliğini sergilediği gibi dönemin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamını da yansıtırdı.  1539’da Kanunî Sultan Süleyman’ın  oğulları Bayezid ve Cihangir’in sünnet düğününe  ait bir ziyafet defterinde; Padişah, paşalar ve beylere verdiği ziyafette 15 sofra kurulduğu,  pirinç pilavı, nar ekşili pilav, unlu pilav, ayva kalyesi, badem çorbası, tavuk kavurması, güvercin kebabı, ördek yahnisi,  zerde vb. yemekler ile adam başına bir has ç...
Devamı

19. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı Ve Mutfak Teşkilatı

Resim
19. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı Ve Mutfak Teşkilatı 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu için modernle geleneğin iç içe yaşandığı bir dönem olmuş, siyasal ve toplumsal yaşamdaki değişiklikler s ofra kültürü nü de etkilemiştir. Sultan II. Mahmut ( 1808- 1832) Saray’dan bir aşçıyı Avusturya’ya  aşçılık eğitimleri   alması için göndermiş, Avrupa’daki saraylarda çalışan aşçıların da Osmanlı Sarayı’nda çalışmalarına izin vermiştir.  Osmanlı Sarayı’nda Avrupalı devlet adamlarına ve diplomatlara verilen  ziyafet lerin menüsünde,  Avrupa  saray yemekleri  yer almıştır ve Osmanlı Saray mutfağı   damak tadı na uygun olan bu yemekler zamanla, Saray sofralarının vazgeçilmez yemekleri hâline gelmiştir.  Domates, yeni fasulye türleri, mısır, patates, kırmızı biber gibi sebzeler ile yenibahar ve vanilya  gibi baharatlar Saray’da tüketilmeye başlanmıştır. Dondurma, havyar, kek ve pasta bu dönemde  Osmanlı yemek kültürüne  girmiştir...
Devamı

Osmanlı Sarayında Sofra Örtüleri

Resim
Osmanlı Sarayında Sofra Örtüleri Osmanlı yemek kültürü  ve  Osmanlı Sofra kültürü nde   yemek kapları  ve kaşıkların yanı sıra,  sofra nihâlîleri, peşkirler  ve makramalardan oluşan örtüler sofra düzeninin önemli aksesuarlarıdır. S ofra görgü kuralları arasında yer alan el yıkamak ve peşkir kullanmak,  Osmanlıların temizliğe verdikleri önemin göstergesiydi.  Genellikle  Osmanlı Sarayı nda Sofra Örtüleri   dikdörtgen formlu, uç kısımları saçaklı el havluları olan peşkirler sayesinde eller,  yemek süresince temiz tutulurdu. Ellerin yıkandıktan sonra daha iyi kurulanması için peşkirler pamuklu ve keten dokumalardan yapılırdı. Yemek havlusu olarak da adlandırılan makrama,  keten veya pamuklu dokumalardan yapılmış bir tür peçete olan örtülerdi.  İşlevine göre yemek makraması, şerbet makraması adını alırdı.  Dolama ise yemek esnasında, sofra çevresinde oturanların boydan boya tek parça hâlinde dizlerine örttük...
Devamı